Vast Aanspreekpunt Oncologie

Vast Aanspreekpunt Oncologie voor iedere patiënt: continuüm van zorg en ondersteuning

Deelnemers aan de Doneer Je Ervaring (DJE) peiling ‘Goede kankerzorg is meer dan een medische behandeling’ van de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiënten organisaties (NFK, 2018) vonden een vast aanspreekpunt in het ziekenhuis erg belangrijk. Daarnaast bleek uit de DJE peiling ‘Verder leven met of na kanker, hoe is dat voor jou?’ (NFK, 2024) dat 32% van de 5710 deelnemers niet weet bij wie zij terecht kunnen bij lichamelijke of psychische gevolgen, terwijl op dat moment 89% van de deelnemers last had van één of meerdere klachten als gevolg van kanker(behandeling). Zelfs 10 jaar na diagnose ervaart 85% dit nog.

Voor de periode dat mensen onder behandeling zijn in het ziekenhuis is binnen verschillende zorgpaden al een vast aanspreekpunt ingericht. De basis voor de inrichting van een vast aanspreekpunt in de ziekenhuizen ligt in het V&VN oncologie rapport ‘Een Vast Aanspreekpunt in het ziekenhuis voor oncologische patiënten met mamma- of coloncarcinoom’. Na het vervolgens opstellen van een IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) indicator leidde dit tot een daaraan gekoppelde SONCOS normering. Om ook na afronding van de ziekenhuisbehandeling continuïteit van zorg door een Vast Aanspreekpunt te organiseren, startte in mei 2023 met financiering door Stichting Vrienden Integrale Oncologische Zorg (VIOZ) het driejarige project ‘Vast Aanspreekpunt Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis’. Een project van de Taskforce Cancer Survivorship Care als onderdeel van het Nationaal Actieplan Kanker & Leven, met IKNL als penvoerder. Om passende oncologische zorg en ondersteuning meer als een continuüm van zorg aan te kunnen bieden, wordt in dit project gewerkt aan het realiseren van een Vast Aanspreekpunt Oncologie dicht bij huis voor mensen die leven met of na kanker en dit nodig hebben.

Doelstellingen

De doelstellingen van dit project waren het definiëren, organiseren, opschalen en borgen van een Vast Aanspreekpunt Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis als onderdeel van het continuüm van oncologische zorg en ondersteuning, voor iedere patiënt die leeft met en na kanker en die hier behoefte aan heeft. Lees meer over dit project.

Definitie-taakomschrijving en praktijkvoorbeelden

Benieuwd naar wat een Vast Aanspreekpunt oncologie buiten de muren van het ziekenhuis is en doet? En wilt u graag weten of er bij u in de buurt al een Vast Aanspreekpunt is? Bekijk dan de definitie-taakomschrijving en de praktijkvoorbeelden op de kaart.

Sinds eind juni 2025 zijn de definitie en taakomschrijving van de rol van Vast Aanspreekpunt Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis en het rapport praktijkvoorbeelden beschikbaar via dit online magazine. Een Vast Aanspreekpunt Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis is een gids en vraagbaak voor mensen die leven met de (late) gevolgen van curatieve of palliatieve kanker(behandeling). Deze professioneel zorgverlener met oncologiespecifieke expertise is in de rol van Vast Aanspreekpunt dicht bij huis, laagdrempelig beschikbaar voor vragen en/of ondersteuning. De definitie en taakomschrijving zijn ontwikkeld samen met relevante wetenschappelijke- en beroepsverenigingen, patiëntenorganisaties en andere relevante koepelorganisaties.

Het rapport ‘Vast Aanspreekpunt Oncologie Een inventarisatie van praktijkvoorbeelden buiten de muren van het ziekenhuis’ omschrijft 23 bestaande praktijkvoorbeelden, die ter aanvulling op de zorg in het ziekenhuis, dicht bij huis als onderdeel van het continuüm van oncologische (na)zorg en ondersteuning een inspiratie kunnen zijn voor andere organisaties die invulling willen geven aan een Vast Aanspreekpunt Oncologie binnen hun regio. De 23 geselecteerde praktijkvoorbeelden komen uit vier verschillende settings:

• huisartsenpraktijk
• oncologiezorgnetwerk
• thuiszorg
• een centrum voor oncologische (na)zorg

Vijf implementatieprojecten

Sinds september 2024 zijn vijf regionale projecten gestart met de implementatie van een Vast Aanspreekpunt Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis, met financiering door Stichting Vrienden Integrale Oncologische Zorg (VIOZ) en KWF Kankerbestrijding. IKNL begeleidde de projecten namens de Taskforce Cancer Survivorship Care en ondersteunde de landelijke opschaling en borging. Het doel van de projecten was om verschillende vormen van een Vast Aanspreekpunt Oncologie buiten het ziekenhuis te implementeren en evalueren, als onderdeel van en toevoeging op het continuüm van oncologische zorg en ondersteuning, voor mensen die leven met of na kanker en die dit nodig hebben.

Borging en implementatie

IKNL ondersteunt het structureel verankeren van activiteiten en producten die voortkomen uit deze implementatieprojecten, zodat succesvolle (elementen uit) initiatieven breder kunnen worden toegepast. Met betrokken stakeholders wordt ingezet op toegankelijkheid, inbedding in de zorg, vindbaarheid en deskundigheidsbevordering. Afspraken worden gemaakt binnen de kaders van de landelijke ontwikkelingen binnen de oncologische zorg, waarbij netwerksamenwerking in de formele en informele oncologische zorg een belangrijk onderdeel vormt.

Symposium Vast Aanspreekpunt Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis

Op maandag 18 mei 2026 vond het symposium ‘De patiënt nooit alleen: Vast Aanspreekpunt in de oncologische zorg’ plaats in Hogeschool Domstad (Utrecht).

>> Bekijk het programma, presentaties en verslagen van alle sessies van het symposium.

Over het project

Dit project kwam tot stand door samenwerking met verschillende stakeholders in de eerstelijnszorg en met financiering door de stichting Vrienden Integrale Oncologische Zorg (VIOZ) en KWF Kankerbestrijding. IKNL was in dit project penvoerder namens de werkgroep organisatie van zorg van de Taskforce Cancer Survivorship Care. In de projectgroep en adviesgroep namen vertegenwoordigers deel vanuit de Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN) Oncologie, Nederlandse vereniging van praktijkondersteuners en praktijkverpleegkundigen (NVvPO), Landelijke vereniging praktijkondersteuners huisartsen – geestelijke gezondheidszorg (POH-GGZ), de Nederlandse Federatie van Kankerpatiënten organisaties (NFK), Stichting Palliatieve Zorg Nederland (PZNL), de ROS-Netwerk Coalitie Oncologische zorg, IKNL en de Nederlands Vereniging Psychosociale Oncologie (NVPO) namens de oncologiezorgnetwerken en het Landelijke Overleg Paramedische en Psychosociale Zorg (LOPPSOZ). Stichting Kanker.nl en brancheorganisatie IPSO ‘centra voor leven met en na kanker’ participeren in de Expertgroep Vast Aanspreekpunt Oncologie.